۱۴۰۲ دوشنبه ۷ اسفند

معرفی رشته

 

رشته روان پرستاری شاخه ای از علم پرستاری است که با تلفیق آموخته های آموزشی و بالینی و به کار بستن اصول ارتباطات بین فردی و نظریه های روان پزشکی به انجام سلسله فعالیت هایی برای خدمت رسانی مبتلایان به بیماریهای روان با تربیت نیروهای زبده و کار آمد می پردازد.  روان پرستاری رویکرد مبتنی بر ارتقاء سلامت دارد که هدف آن آموزش و تربیت دانشجویان ماهر، توانمند، فرهیخته، متعهد و کارآمد با ارزشهای والای انسانی نشات گرفته از تعلیم و تربیت اسلامی در راستای ارتقاء سطح سلامت جامعه با رویکرد جامع نگر در جهت تامین نیازهای جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی مددجویان با تاکید بر حفظ سلامت روان افراد می باشد.روان پرستار با بکارگیری مهارت های ارتباطی ، رهبری و حل مسئله ، باعث گره گشایی  در حل مشکلات سلامت روان در بیماران و مددجویان در سطح  جامعه را فراهم می آورند. روان پرستاری یک حرفه مستقل برای ارائه خدمات مراقبت پرستاری اخلاقی و قانونی درمحیط های درمانی بخصوص بیمارستان های روان پزشکی و  سایر مراکز جامعه نگر مانند مدارس، منازل و مراکز جامع سلامت می باشد.  روان پرستار  در برخورد با نیازهای انسان، پرستاران باید نسبت به فرهنگ جامعه حساس بوده، در استفاده از سرمایه اجتماعی و  منابع جامعه مهارت داشته باشند و قادر به کار تیمی با سایر اعضای تیم سلامت در جامعه باشند. روان پرستار می تواند در سطوح مختلف پیشگیری در فعالیت داشته باشد،که این امر منجر به ارتقاء سلامت روان در بیماران ، خانواده های آنها و مددجویان در سطح جامعه باشد ، همچنین از پیامدهای فعالیت های یک روان پرستار  کاهش بار بیماری  روان پزشکی  و جلوگیری از عود مجدد بیماری ، افزایش خودمراقبتی، افزایش کیفیت زندگی، رضایتمندی مردم، خلوت شدن تخت های بیمارستانی و همچنین کاهش هزینه های نظام سلامت می شود.

 

شرایط و نحوه پذیرش در دوره

 

  • قبولی در آزمون ورودی مطابق با ضوابط و مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

  • دارا بودن مدرک کارشناسی پیوسته یا ناپیوسته پرستاری اخذ شده از داخل یا خارج از کشور مورد تائید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

جهت کسب اطلاعات از آخرین تغییرات در مدرک تحصیلی مورد پذیرش و مواد امتحانی و ضرایب آزمون ورودی هر سال تحصیلی به دفترچه آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته رشته های علوم پزشکی مربوط به آن سال تحصیلی مراجعه شود.

 

تاریخچه و سیر تکاملی دوره در جهان و ایران:

 

تاریخچه مختصر رشته در دنیا

 

پرستاری از بیماران روانی سالها به عهده افراد بی سواد و عادی بود که حتی با بیماران با خشونت رفتار می کردند. که این موضوع خود باعث وخامت حال بیماران می شد.

قرن 11 تا 13 میلادی  گاهی راهبه ها وقت خود را صرف مراقبت از بیماران روانی می کردند.نیکول اولین راهبه ای بود که به این امر پرداخت.

سال1247 میلادی  بيمارستان Bethelhem (bedlam) در لندن تأسيس شد كه به نگهداری و درمان بيماران روانی اختصاص يافت.

سالهای 1821-1732 میلادی  ویلیام توک تاجر انگلیسی، بيماران روانی را در مكانی به نام خلوتكده يورك (york retreat) جمع كرد و در آنجا بيماران درباره مشكلات خود صحبت مي كردند. می توانستند دعا و نيايش كنند. اين گونه اقدامات ميزان بهبود بيماران روانی را افزايش داد.

سالهای  1826-1745 میلادی   فيليپ پينل رﺋيس بيمارستان روانی در پاريس اقدامات مفيدی را برای بيماران روانی بستری در آن بيمارستان انجام داد پينل اعتقاد داشت كه نبايد با بيمار روانی رفتاری غير انسانی داشته باشيم. وی مهار فيزيكی بيماران را كنار گذاشت و اجازه داد كه آنها از فضای آزاد بر خوردار باشند و فعاليت كنند.

سالهای 1802-1877 لیندا ریچارد بانی نگرشی روشن فكرانه در آمريكا بود كه نهضتی ستيزه جويانه را در راستای بهبود اقدامات مراقبتی برای بيماران روانی به راه انداخت. بازديدهايی از بيماران روانی در زندانها داشت و در طي اين بازديدها براي مقامات مسؤول هر منطقه جلساتی تشكيل می داد و برای آنها در زمينه وظايفشان در قبال بيماران روانی سخنرانی مي كرد. تلاش های او منجر به ممنوع شدن نگهداری بيماران روانی در زندانها شد. در سال 1873 ليندا ليچارد مراقبت از بيماران روانی را برای اولين بار سازماندهی كردو برنامه های آموزشی را برای پرستاران در بيمارستانهای شهر بوستون و مك لين ترتيب داد به خاطر اين فعاليتها اولين روانپرستار در آمريكا شناخته شد. ريچارد بر نيازهای زيست شناختی و روان شناختی بيماران تاكيد زيادی داشت.

سال 1882-1880 میلادی  اولين كوشش در سازماندهی آموزشی برای پرستاران و يا مراقبت دهندگان در آمريكا توسط دكتر ادوارد كاولس طرح ريزی گرديد وی دوره های مشتمل بر تعاليم روانپزشكی و پرستاری عمومی را طرح ريزی نمود.

سال 1882میلادی  مسؤوليت رسمی آموزش پرستاری بيماران روانی تحت راهنمايی و مديريت يك مدير مسؤول پرستاری عمومی براي اولين بار در بيمارستان مك لين واگذار گرديد.

سال 1948 ميلادي  Browns مقاله اي تحت عنوان ”پرستاري براي آينده“ منتشر كرد و پيشنهاد كرد كه مدارس پرستاري اوليه در بيمارستانهاي رواني بسته شود و دوره هاي پيشرفته براي آموزش و تربيت پرستاران متخصص جايگزين شود.پس از آن دروس روانپرستاري به صورت واحدهاي اجباري در پرستاري پيش بيني شد. در سال 1952 ميلادي خانم پپلو كتابي با عنوان ”روابط بين فردي در پرستاري“ منتشر كرد. او در اين كتاب ،مهارتها ،فعاليتها و نقش روانپرستاران را توصيف كرد كه اولين چهار چوب نظري سازمان دهي شده براي روان پرستاران بود.

 

تاریخچه روان پرستاری در ایران و کرمان


در ایران ابتدا بیماران باغل و زنجیر در زیارتگاهها و اماکن متبرکه بسته می شدند، بعد از آن در زیرزمین های بیمارستان دولتی سینا پشت درهای آهنی نگهداری و پس از آن به دلیل روی دادن یک مورد قتل اداره آنها در سال1297 به شهربانی واگذارگردید آنها هم بیماران را به باغ اکبر آباد انتقال دادند وبه این ترتیب بیماران روانی از بیماران عمومی جدا شدند.دراین زمان تعداد بیماران 26 مرد و 16 زن بودند.که سه نفر پاسبا ن از آنها پرستاری می کردند.(از پزشك و پرستار و دارو خبري نبود).

سال 1300 اين مسووليت به شهرداری واگذار شد.سپس بيمارستاني در شهر ري تاسيس شد و بيماران رواني به آنجا منتقل شدند.

سال 1319 تدريس درس بيماري هاي رواني و روانشناسي در دانشكده پزشكي تهران و ساير دانشسراها و دانشكده ها مورد اجرا گذشته شد.

سال 1325 بيمارستان روانپزشكي روزبه در تهران داير شد.سپس در ساير شهرها(همدان،مشهد ،اصفهان ،تبريز و شيراز)بيمارستان روانپزشكي تاسيس شد.کارکنان بیمارستان روانی را در ایران افراد غیرحرفه ای تشکیل می دادند .

سال 1338  همزمان باورود خانم زیمرمن مستشار پرستاری روانی سازمان بهداشت جهانی به ايران ،آقای دکتر رضایی رییس بخش روانی بیمارستان روزبه به دانشکده پزشکی پیشنهاد ایجاد آموزشگاه رواني بهیاران رادادند که مورد تایید دانشگاه تهران قرار گرفت. آموزشگاه در بیمارستان روزبه پی ریزی شد. این کلاسها با شرکت 16 نفر در آبان ماه 1338 تشکیل و در 1339 با موفقیت خاتمه یافت.

سال 1339 اداره کل وزارت بهداری به پیشنهاد خانم زیمرمن برنامه آموزش 2ماهه برای 20 نفر از بهیاران و پرستاران بر گذار نمود. پس از آن پرستاران فارغ التحصيل يك دوره 1 ساله پرستاري بيماريهاي رواني را مي گذراندند و در بيمارستانهاي روانپزشكي مشغول به كار مي شدند. بدين ترتيب پرستاري رواني در ايران پايه ريزي شد.

سال 1344 در اولین کنگره پرستاری ایران پیشرفت سریع روان پرستاری در ایران را ستودند.یکی دیگر از گامهای مثبت طرح برنامه کار آموزی روانی برای کلیه دانشجویان پرستاری بود.از سال 1356 انستيتو روانپزشكي تهران اقدام به گزينش دانشجو از بين پرستاران فارغ التحصيل جهت تحصيل در رشته كارشناسي ارشد نمود.

تاسیس گروه آموزشی روان پرستاری دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی کرمان  به سال 1369بر می گردد. رشته روان پرستاری تا سال 92 به عنوان گرایشی از رشته ارشد پرستاری مطرح بود و علاقه مندان صرفاً از طریق ورود به رشته پرستاری می توانستند وارد  این رشته شوند، به دنبال بازنگری برنامه های مقطع کارشناسی ارشد پرستاری توسط وزارت بهداشت  و تبدیل گرایش های این مقطع به رشته های مستقل، از مهر 1393 این رشته به صورت مستقل در مجموعه رشته های ارشد علوم پزشکی به جذب دانشجو  پرداخته است.